"Tabu nasıl oynanır?" diye soruyorsan cevap tek cümle: karttaki kelimeyi takımına anlatırsın, ama kartta yazan yasaklı kelimeleri kullanamazsın. Kulağa kolay geliyor; masa başında ise işin içine süre, baskı ve yasaklar girince oyun bambaşka bir hâl alıyor. Bu rehberde oyunun kurallarını, süresini, kaç kişiyle oynandığını ve en çok merak edilen püf noktalarını tek yerde topladım.
Tabu nedir?
Tabu, yasaklı kelime mekaniğine dayanan bir kelime tahmin oyunudur. Her kartta bir hedef kelime ve o kelimeyi anlatırken kullanamayacağın beş yasaklı kelime bulunur. Örneğin hedef "köpek" ise yasaklar "havlamak", "sadık", "kemik", "tasma" ve "kuyruk" olabilir. Görevin, bu beş kelimeyi ağzına almadan takımına "köpek" dedirtmek.
Oyun 1989'da Brian Hersch tarafından tasarlandı ve o günden beri parti oyunlarının klasiği. Dijital sürümler (Kelimoji dahil) yasaklı kelime mekaniğini telefona taşıyarak denetçi ihtiyacını ortadan kaldırdı.
Tabu kaç kişiyle oynanır?
Klasik kutu oyunu en az 4 kişiyle, iki takıma bölünerek oynanır; ideal kalabalık 4-10 kişidir. Takımlar eşit olmalı, her takımda en az iki kişi bulunmalıdır çünkü bir kişi anlatır, diğerleri tahmin eder. Dijital sürümlerde iki kişilik "karşılıklı" mod da bulunur ama oyunun gerçek tadı takım hâlinde çıkar.
Tabu nasıl oynanır?
Tur akışı şöyledir:
- Kartı çek. Anlatıcı desteden bir kart çeker; karttaki hedef kelimeyi ve beş yasaklı kelimeyi görür.
- Süreyi başlat. Kum saati çevrilir. Anlatıcı, hedef kelimeyi yasaklı kelimeleri kullanmadan anlatmaya başlar.
- Takım tahmin eder. Takım arkadaşları doğru kelimeyi doğru kelimeyi bulunca kart bilinmiş sayılır ve bir sonraki karta geçilir.
- Rakip takım kollar. Karşı takım, anlatıcının yasaklı bir kelime söylediğini duyunca buzzer'a (veya masaya) vurur; o kart yanar ve el değişir.
- Süre bitince sıra karşıda. Süre dolduğunda takımlar yer değiştirir. Oyun sonunda en çok kart bilen takım kazanır.
Anlatırken kullanamayacakların: hedef kelimenin kendisi, beş yasaklı kelime, bunların türevleri ("el" yerine "elçi" gibi), kısaltmalar, kafiyeli ipuçları ve işaret dili.
Tabu süresi ne kadar? Kum saati kaç dakika?
Klasik Tabu'nun kum saati yaklaşık 1 dakikadır (60 saniye). Bir tur o kadar sürer; anlatıcının hedefi bu sürede olabildiğince çok kart bildirmektir. Bazı ev kuralları süreyi uzatır ya da kısaltır, ama standart bir dakikadır. Dijital sürümler genellikle aynı süreyi kullanır ve geri sayımı ekranda gösterir.
Tabu'da eş anlamlı kelime kullanılır mı?
Yasaklı kelimenin eş anlamlısını kullanmak da risklidir. Resmî kural, yasaklı kelimenin kendisini ve türevlerini yasaklar; ama pratikte "köpek" yasakken "it" demek de çoğu masada yakalanır. En güvenli yol, yasaklı kelimenin etrafından tamamen dolaşmaktır: köpeği anlatacaksan "dört ayaklı, insanın en yakın dostu, bahçede havlar" gibi tamamen farklı kelimelerle ilerle.
Hedef kelimenin kendisini de eş anlamlısıyla söylemek işe yaramaz; zaten amaç takımına o kelimeyi çağrıştırmak, ona en yakın komşusunu yasaklayarak yaratıcılığı zorlamak.
Sık yapılan hatalar
- Yasaklı kelimeyi tarif etmeye çalışmak. "Kemik" yasaksa "köpeğin çiğnediği beyaz şey" demek de yakalanır. Yasaklı kelimenin kendisinden uzak dur.
- Tek kelimeye takılı kalmak. Takım bulamıyorsa o kartı bırakıp yenisine geç; kaybedilen zaman, yanan tek karttan daha pahalıdır.
- Süreyi takip etmemek. Kum saatine bakmayı unutmak en sık yapılan hatadır; dijital sürümlerde geri sayım bunu senin yerine çözer.
Kuralların ve tarihçenin daha derin hâli için Tabu Oyunu: Kuralları, Tarihçesi ve Modern Varyantları yazısına bakabilirsin.
Kum saati ve denetçi artık ekranda
Kelimoji, yasaklı kelime oyununu telefona taşıyor; süreyi ekran tutuyor, denetçiyi de ekran üstleniyor. Türkçe deste hazır.