Teknoloji Terimleri

Teknoloji etiketli 176 kart var ve bu kategori havuzun geri kalanından bir konuyla değil, bir dille ayrılıyor. Kartların önemli bir kısmı son yirmi yılda Türkçeye giren yabancı sözcükler ve marka adları. Anlatıcının en doğal refleksi — kelimenin İngilizcesini söylemek — ise sistematik olarak yasak listesine konmuş.

Bir de biçim farkı var: 176 kartın 47'si tek kelime değil. Ekran görüntüsü, iki adımlı doğrulama, otomatik tamamlama, kuantum bilgisayar, gizli sekme, akıllı saat. Yüzde 27'lik bu oran, bu sitede rehberi olan sekiz tema arasında yer adlarından sonraki en yüksek değer. Yemekte 278 kartın yalnızca biri çok kelimeli, sıfatlarda hiçbiri.

Gerçek kartlar

Ortadaki ve sağdaki kartta aynı şey oluyor: yasak listesinin ilk sırasında kelimenin İngilizcesi duruyor. Yapay zeka kartında AI kapalı, ekran görüntüsü kartında screenshot. Yani masada gündelik hayatta gerçekten kullandığınız kısayol, kart açılır açılmaz elinizden alınıyor.

Wifi kartı ise tam tersi yönden kilitli. Kelimenin kendisi zaten İngilizce, bu yüzden yasaklar Türkçe tarafı kapatıyor: kablosuz, bağlantı, şifre, modem, ağ. Elinizde ne İngilizce ne Türkçe karşılık kalıyor; geriye sadece o şey olmadığında ne olduğunu anlatmak kalıyor.

Aynı kavramın iki ayrı kartı

Bu kategorinin en zarif tuzağı şu: bazı kavramların hem İngilizce hem Türkçe hâli ayrı ayrı kart ve her biri diğerini yasaklıyor.

• Cache ve Önbellek — ikisi de kart, ikisi de zor seviyede. Cache kartının ilk yasağı önbellek, önbellek kartının ilk yasağı cache. Hangisi gelirse gelsin, tek kelimelik cevap kapalı.
• Font ve Yazı tipi — yazı tipi kartının ilk yasağı font. Font kartında ise yazı, harf ve metin kapalı.
• Bookmark ve Yer imi — bookmark kartının ilk yasağı yer imi. Yer imi kartında ise kaydetmek, tarayıcı ve favori kapalı.

Aynı mantık tek yönlü olarak birçok kartta işliyor. Bug kartında hata yasak, crash kartında çökmek yasak, yazılım kartında app yasak. Bu kartlarda tek çıkış yolu, kelimeyi çevirmeye çalışmayı bırakıp ne zaman karşılaştığınızı anlatmak: uygulama aniden kapandığında olan şey, telefonu yavaşlatan ve arada bir temizlenmesi gereken şey.

Marka adları da birer kart

Bu kategoride en kolay seviyede yalnızca 14 kart var ve bunların yedisi bir marka adı: WhatsApp, Netflix, Spotify, Trendyol, Getir, Yemeksepeti ve Google arama. Kalan yedisi gündelik terimler — bildirim, güncelleme, link, şifre, uygulama, wifi, uçak.

Marka kartları oyunun en hızlı geçen kartları, çünkü yasak listeleri genellikle rengi ve işlevi kapatırken logoyu ve alışkanlığı kapatamıyor. Getir kartında mor, kurye ve sipariş yasak; ama gece yarısı eksik kalan bir malzeme için açtığınız uygulama demek serbest. Yemeksepeti kartında pembe ve kurye yasak, aynı yol yine açık.

Marka kartlarının tek riski kuşak farkı. Havuzda Togg, Claude, Gemini, Discord, Duolingo, Temu gibi kartlar da var; bunlar masadaki bazı oyuncular için gündelik, bazıları için hiç duyulmamış. Bu kartlarda markanın adını değil, ne yaptığını anlatmak masanın tamamını oyuna dahil ediyor.

Uzman seviyesi neredeyse tamamen İngilizce

Kategorinin en üst seviyesinde 17 kart var. Bunların 13'ünde kelimenin Türkçe bir hâli hiç kullanılmamış: blockchain, machine learning, neural network, ransomware, webhook, web3, IoT, LLM, OTP ve diğerleri. Yalnızca dördü Türkçe yazılmış — kuantum bilgisayar, dijital ikiz, kriptografi, mikroçip.

Bu kartlar oyunun geri kalanından farklı bir zorluk taşıyor. Sıfat ya da fiil kartlarında kelimeyi bilirsiniz, anlatmak zordur. Burada tersi geçerli: kelimeyi bilen kişi genelde ne anlama geldiğini de bilir, ama masadaki diğer üç kişi kelimeyi hiç duymamıştır. Anlatım mükemmel olsa bile tahmin gelmez.

Karışık bir masada bu bölgeye girdiğinizde en verimli yol, terimi adlandırmaya çalışmadan somut sonucu anlatmak. Ransomware kartında fidye, şifreleme ve saldırı yasak; ama dosyalarınızı kilitleyip para isteyen program demek hem serbest hem anlaşılır.

Bu kartlarda ne işe yarar?

• Çevirmeyi baştan unutun. Bu kategoride yasak listesinin ilk sırası çoğu zaman kelimenin öteki dildeki hâli. Çeviriye giden zaman kaybolmuş zamandır.
• Sorunu anlatın, çözümü değil. Teknoloji kartlarının büyük kısmı bir derde çare. Derdi tarif etmek, aracın adını tarif etmekten hızlı.
• Ekranda nerede olduğunu söyleyin. Sağ üst köşe, üç nokta, ayarların içi. Konum bilgisi neredeyse hiçbir kartta yasak değil.
• Çok kelimeli kartlarda önce ikinci kelimeyi hedefleyin. Ekran görüntüsü, gizli sekme, akıllı saat gibi kartlarda takım genellikle ilk kelimeyi kendiliğinden söyler; siz ikinciyi düşünün.

İlgili kategoriler ve rehberler

Kartın bir kelimeden uzun olması sorunuyla en çok Türkiye'den yerler kategorisinde karşılaşırsınız — orada kartların üçte ikisi çok kelimeli. Kelimenin en yakın karşılığının yasaklanması ise sıfatlar kategorisinin de temel sorunu, ama orada engel çeviri değil eş anlamlılık. Yasakların havuz genelinde nasıl seçildiğini çağrışım haritası analizinde, anlatırken zihinde ne olup bittiğini de tahmin etmenin bilimi yazısında inceledik.

Örnek kelimeler

Bir oyun turunda bu temadan görebileceğiniz kelimelere örnekler: